Pałac w Sapowicach nad Jeziorem Strykowskim

Pałac w Sapowicach (woj. wielkopolskie, pow. poznański, gm. Stęszew) położony jest przy wschodnim brzegu Jeziora Strykowskiego w rozległym parku o wielkości prawie 5 ha. W okolicy podziwiać możemy m.in. pałac von Treskow w Strykowie. Miałam to szczęście, że udało mi się w nim przenocować przed procesem sprzedaży. Miejsce mnie oczarowało! W środku było czysto, ciepło, przytulnie i przestronnie. Wnętrza gościnne zostały całkowicie przystosowane na potrzeby odwiedzających. Niestety nie udało mi się zwiedzić reszty pałacu, nad czym bardzo ubolewam. Przyznam, że dawno tak dobrze nie wypoczęłam. Przyzwyczajona do życia w mieście, w Sapowicach zaznałam niemalże całkowitej ciszy. Z parku dobiegało jedynie donośne skrzeczenie kruków, które udało mi się nawet wypatrzeć pośród gęstej mgły, co w połączeniu z zimową scenerią, dało klimat iście filmowy. Jestem szczęściarą! Niestety nie wiadomo, jak potoczą się losy pałacu. Jego przyszłość stanęła pod znakiem zapytania…

Pałac w Sapowicach – historia

Historia pałacu w Sapowicach sięga 1784 r. Z dostępnych dokumentacji wiadomo, że właścicielem wsi był wówczas Maciej Skałkowski, a w pałacu mieściła się prywatna kaplica, z której korzystać mogli jedynie mieszkańcy dworu. Kolejnymi właścicielami wsi byli Krzyżańscy. W latach 80. XIX w. wieś należała do pochodzącego z Niemiec człowieka o nazwisku Eberth. Wieś podzielona była na dwie części: gospodarską pod nazwą Sapowice oraz pod rządami właściciela i nosiła nazwę Eberthardslust. Eberth sprzedał Sapowice Belgowi ok. 1893 r. – Arnoldowi Tiemanowi. W skład majątku Tiemanów wchodził pałac, park, 300 mórg ziemi uprawnej oraz folwark Antonin, w którym Arnold utworzył hodowlę bażantów i pobudował krochmalnię, która funkcjonowała aż do lat 70. XX wieku i pracowało w niej wielu mieszkańców Sapowic. Pałac powstał po 1850 r. Tiemanowie byli ostatnimi właścicielami Sapowic przed II wojną światową. W 1918 r. przyjęli polskie obywatelstwo. Historia rodziny Tiemanów warta jest bliższego poznania – została fantastycznie opisana na stronie wielkopolska-country.pl w części 1 i części 2.

Arnold Tieman ożenił się z Francuzką, z którą miał dwóch synów: Wernera i Alfreda. Tieman zmarł w 1943 r., a po jego śmierci majątkiem zarządzał jego syn Alfred. Tiemanowie we wspomnieniach uważani są za dobrych gospodarzy, którzy wypłacali wynagrodzenia na czas. W 1945 r. Tiemanowie opuścili majątek, w pałacu zamieszkało wojsko radzieckie, a później polskie. Po wojnie pałac przeszedł w ręce Skarbu Państwa, a następnie został własnością Zakładów Zielarskich w Strykowie. Od 1952 r. należał do Kombinatu PGR Konarzewo. Wnętrza przekształcono na pomieszczenia biurowe. W latach 1964 -1973 w pałacu znajdowała się Zasadnicza Szkoła Rolnicza. Od momentu likwidacji szkoły, budynek zaczął popadać w stopniową degradację. Jego remont rozpoczął się dopiero w 1985 r. i trwał do 1990 r. Przeszedł wówczas na własność Biblioteki Raczyńskich, która stworzyła tutaj magazyny rezerw.

Postaw mi kawę!

Drogi Czytelniku!

Cieszę się, że wędrujesz razem ze mną po Pałacowym Szlaku. Jeżeli podoba Ci się to, co robię i chcesz wesprzeć dalsze działania związane z rozwojem bloga, możesz postawić mi wirtualną kawę. Nie ma nic przyjemniejszego niż tworzenie nowych treści przy dobrej kawie! 🙂

Opis

Pałac na planie wydłużonego prostokąta. Elewacja frontowa zwrócona w kierunku północnym. Budynek tworzą dwa trzykondygnacyjne skrzydła nieznacznie zryzalitowane, połączone w części środkowej jednokondygnacyjnym łącznikiem. Skrzydła boczne zwieńczone tympanonem, nakryte dachami dwuspadowymi. W osi środkowej wejście poprzedzone kamiennymi schodami. Elewacja północna i południowa dziewięcioosiowa, południowa z tarasem ze schodami prowadzącymi w stronę jeziora. Elewacja wschodnia z jednoosiowym ryzalitem z klatką schodową i zejściem do piwnicy. Elewacja zachodnia posiada przybudówki: jedna płaska na rzucie prostokąta ze schodami od północy. druga zamknięta wielobocznie trójosiowa. We wnętrzu hall prowadzący do pomieszczeń parteru i klatki schodowej. Układ wnętrz dwu i półtraktowy.

Stan obecny

W 2021 r. pałac w Sapowicach wystawiono na sprzedaż. Fakt ten spotkał się ze sprzeciwem lokalnej społeczności, a decyzja o sprzedaży obiektu uznana została za szkodliwą dla mieszkańców Sapowic. Powstała nawet petycja, którą możecie podpisać tu. Do niedawna mieścił się w nim hotel oraz magazyny Biblioteki Raczyńskich.

W 2023 r. portal epoznan.pl podał informację, że pałac w Sapowicach ma iść pod młotek, a likwidacja oddziału Biblioteki Raczyńskich miałaby miejsce 1 marca 2024 r. Utrzymanie pałacu jest nieopłacalne i pochłania rocznie ok. 300 tys. złotych. Gdyby miał pełnić funkcję hotelową, wówczas konieczny byłby generalny remont oraz zatrudnienie pracowników. Ponadto, nie ma podstaw prawnych, aby biblioteka prowadziła działalność rekreacyjną.

Bibliografia

• Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa.
• Nyczka T., Pałac Biblioteki Raczyńskich w Sapowicach pod Poznaniem pójdzie pod młotek. Bo miasto szuka oszczędności, https://poznan.wyborcza.pl/poznan/7,36001,27899996,palac-biblioteki-raczynskich-w-sapowicach-pod-poznaniem-pojdzie.html?disableRedirects=true , (dostęp: 08.03.2022).
• Świłło I., Sapowice, Winieta: pismo Biblioteki Raczyńskich, nr 2 (6), 1998.