Pamiętacie jak pisałam w powitalnym wpisie o albumie poświęconym pałacom, dworom i zamkom, który zaczęłam prowadzić w szkole podstawowej?
Otwierał go pałac w Posadzie, od którego wszystko się zaczęło. Odkryłam go przypadkowo podczas powrotu z wycieczki rowerowej. Lubię jak jest sentymentalnie, więc dołączam jedno ze zdjęć, które wówczas wykonałam moim analogowym Kodakiem.
Pałac w Posadzie wygląda malowniczo o każdej porze roku, ale zdecydowanie najpiękniej jesienią! Jest opleciony winobluszczem i dodaje mu to niezwykłego uroku. Nieprzypadkowo więc wybrałam się tam w październiku, aby przygotować dla Was poniższy materiał zdjęciowy.
Historia
W Polsce istnieje wiele wsi o tej samej nazwie, co niestety powoduje, że trudno jest określić, które z nich dotyczą omawianej Posady k. Konina (woj. wielkopolskie, powiat koniński, gm. Kazimierz Biskupi).
Był to dwór jaśniejący wszystkimi cnotami szlacheckiej siedziby, pełen wdzięku i niewyczerpanej polskiej gościnności”.
Julian Wieniawski o pałacu w Posadzie przed powstaniem styczniowym
Pałac w Posadzie zbudowany został w II poł. XIX w. dla rodziny Wierusz-Kowalskich. W 1899 r. zamieszkał w nim Karol Wierusz-Kowalski – malarz spokrewniony z innym wybitnym artystą Alfredem Wierusz-Kowalskim oraz Januarym Suchodolskim. Pobierał lekcje u Juliusza i Wojciecha Kossaków. Studiował w Monachium, w Akademii u Hackla. Stworzył takie dzieła jak Jeźdźce i wóz opuszczają polską wieś (1895) czy Powrót z wakacji (1898). W 1899 r. powrócił do Polski i osiadł w pałacu Posada. Wciąż pozostawał w bliskich stosunkach ze swoim stryjem Alfredem, który zakupił w międzyczasie majątek w pobliskim Mikorzynie (dwór w Mikorzynie pojawi się również na moim blogu). Przebywając w Posadzie namalował słynne Chaty we mgle (1924). Zaprojektował też bramę powitalną na rogatkach słupeckich z okazji przyjazdu marszałka Józefa Piłsudskiego do Konina w 1921 r. Jego prace wystawiane były w Poznaniu, Łodzi, Bydgoszczy, a także w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Niestety większość dzieł Karola Wierusz-Kowalskiego zaginęła w czasie II wojny światowej.
Pałac pobudowany został w duchu neogotyckim, który w okresie romantyzmu cieszył się ogromną popularnością. Majątek był w rękach Wierusz-Kowalskich do lat 30. XX w. W 1951 r. Karol opuścił Posadę i zamieszkał w Poznaniu u córki, gdzie zmarł w 1953 r.
Po 1945 r. majątek przeszedł w ręce Skarbu Państwa, a później służył jako budynek mieszkalny. Na początku lat 90. wprowadził się do niego Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków. W połowie lat 90. został odrestaurowany z zachowaniem neogotyckich form.
fot. paulina maciejewska, 2005
Od 2015 r. w pałacu mieści się filia Gminnego Ośrodka Kultury w Kazimierzu Biskupim. W 2019 r. powstała Fundacja Grupa Inicjatywna Pałac Posada, której celem jest integracja lokalnej społeczności oraz zapewnienie ciekawych zajęć dzieciom i młodzieży.
Opis
Pałac na rzucie prostokąta. Elewacja frontowa od wschodu, z ryzalitem umieszczonym bliżej krawędzi południowej. Ryzalit z gankiem, poprzedzony schodami, z tarasem w pierwszej kondygnacji.
Elewacja wschodnia (frontowa) dziesięcioosiowa. W części środkowej ryzalit z gankiem poprzedzonym schodami mieszczącym wejście główne i tarasem na piętrze. Zryzalitowane części trzyosiowe: środkowa z gankiem oraz południowa. Niższe części trzyosiowe. Ryzalit w części północnej – pozorny (od wschodu i zachodu). Elewacja południowa trzyosiowa, z tarasem poprzedzającym drzwi wejściowe. Elewacja zachodnia dziewięcioosiowa. Naroża budynku opilastrowane, przechodzące ponad dach budynku w blankowane sterczyny – charakterystyczne dla gotyku angielskiego. Elewacja północna trzyosiowa. Drzwi wejściowe na osi w parterze Wejście główne poprzedzony schodami zwierciadlanymi (lustrzanymi) z masywną pełną balustradą, pod spocznikiem schodów wejście do piwnicy. Budynek zwieńczony krenelażem.
Wnętrze pałacu tworzy reprezentacyjny hol z salonem na osi oraz bocznymi pomieszczeniami w układzie dwutraktowym na parterze. Wzdłuż budynku na piętrze przebiega wąski, międzytraktowy korytarz.
Archiwalne zdjęcia pałacu, które polecam Waszej uwadze link.
