Dwór Chrzanowskich w Sławoszewku koło Kleczewa

Dwór w Sławoszewku k. Kleczewa (woj. wielkopolskie, pow. koniński, gm. Kleczew) to przykład skromnej siedziby ziemiańskiej, typowej dla dzisiejszej Wielkopolski Wschodniej.

Z fanpage Sławoszewek na Facebooku dowiedziałam się, że obok dworu znajdował się staw nazywany przez mieszkańców Dębianem. Jego nazwa pochodziła od moczonej w nim kory dębu, w celu uzyskania barwnika do tkanin. Zbiornik nie przetrwał do czasów współczesnych.

Dwór w Sławoszewku – historia

Początki wsi Sławoszewek sięgają XVI w. W 1882 r. folwark Sławoszewek zostaje odłączony od Kleczewa i przechodzi w ręce Janusza Chrzanowskiego, który kupuje także majątek w Mieczownicy w powiecie słupeckim.

Dwór i park krajobrazowy w Sławoszewku powstały w latach 1882-1884. W 1926 r. majątek stał się własnością Władysława Chrzanowskiego, syna Janusza i był w jego posiadaniu do wybuchu II wojny światowej. Janusz przenosi się w tym czasie do Mieczownicy, z powodu konfliktu z synem. W czasie wojny Sławoszewek należał do administracji niemieckiej, a po wojnie w dworze zamieszkały rodziny dawnych robotników majątku. W latach 1945-1968 odbywały się tam zajęcia szkolne. 

Na przełomie lat 70. i 80. dwór w Sławoszewku częściowo zajęty był przez sklep Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, a następnie przez biura Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej. Park dworski otaczał dawniej kamienny murek. Znajdowały się w nim dwie aleje grabowe oraz sad owocowy. W latach 70. przeprowadzono remont dachu.

Opis

Dwór na planie prostokąta, wydłużonego w kierunku północno-południowym, parterowy, nakryty dachem dwuspadowym z szerokimi naczółkami. Elewacja frontowa (zachodnia) z wystawką na osi zwieńczoną trójkątnym naczółkiem, ujętą po bokach filarami stopionymi. Wystawka oddzielona od parteru gzymsem profilowanym, nakryta dachem dwuspadowym, z dwoma otworami okiennymi. Otwór drzwiowy na osi. Dawniej od północy posiadał przybudówkę. Układ pomieszczeń dwutraktowy z połączeniami amfiladowymi. 

Stan obecny

Dwór otacza park, który został zrewaloryzowany z wykorzystaniem dotacji z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu, którą gmina Kleczew pozyskała w ramach zadania pod nazwą: „Rewaloryzacja zabytkowego parku w Sławoszewku w gm. Kleczew elementem rozwoju bioróżnorodności obszarów wiejskich”. Odbywają się tu zajęcia sportowe dla dzieci, park połączony jest z działalnością szkoły podstawowej. Ponadto organizowane są liczne imprezy okolicznościowe. Budynek dworu został zabezpieczony, niestety jest w stanie postępującej degradacji i wymaga gruntownego, natychmiastowego remontu. Kilka lat temu zburzono oficynę przylegającą do bryły od strony południowej. 

Bibliografia

• Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa.
• Odnowiony park w Sławoszewku, http://www.kleczew.pl/aktualnosc-1210-odnowiony_park_w_slawoszewku.html, (dostęp: 25.06.2022).
• Sławoszewek – Facebook, https://www.facebook.com/slawoszewek, (dostęp: 25.06.2022).